Kedilerin Tüy Renkleri Neden Değişkenlik Gösterir?

31 Mayıs 2019
Kedilerin tüy renklerinin belirleyicisi olan birçok faktör vardır. Detaylar için bu yazıya göz atın.

İnsan cildinde olduğu gibi kedilerin tüy renkleri de melanin tarafından belirlenir. Melaninin eumelanin ve feomelanin olmak üzere iki farklı yapısal bileşeni vardır. Eumelanin, siyah ve kahverengi renkleri üretirken, feomelanin ise daha çok kırmızı ve sarı renkleri verir.

Bu bileşenlerin genetik yapıdaki kombinasyonu ve oranı, bir hayvanın rengini belirler.

Genetik olarak kedilerin tüy renkleri

Kediler bu konuda insanlara benzer. Vücutlarındaki melanin oranı genetik olarak aktarılır. Yani, ebeveynlerin kalıtsal yükleri, yavruların renkleri konusunda belirleyici olur. Bu basit bir matematik problemi gibi görülebilir; fakat tam olarak orantılı bir hesap yapmak mümkün değildir.

Kedilerin tüy renkleri varyasyonları

Baskın genlere sahip kedilerin tüy renkleri

Bu tür kediler genlerinde yüksek miktarda eumelanin veya feomelanin prevalansı olan “aşırı” özelliklere sahiptir. Bu kedilerin renkleri genellikle siyah, kahverengi ya da kızıldır. Bununla birlikte yoğun pigmentli kediler olarak da bilinirler.

kollarını açmış sarı tüylü yavru kedi

Kızıl tonlu gen oldukça özel bir yapıya sahiptir. Bir yavrunun düz bir renge sahip olacağının, ya da farklı kızıl ve turuncu tonlara sahip olup olmayacağının belirleyicisi niteliğindedir.

Çekinik gene sahip olan kedilerin tüy rengi

Bu tür kedilerin genlerinde farklı eumelanin ve fenomelanin kombinasyonları bulunur. Böylece tüylerinin renklerinde krem, bej, lila ve mavi gibi farklı tonlar görülür.

Bir yavru kedinin tüy rengini tahmin edebilir miyiz?

Bir yavru kedinin tüylerinin rengini tahmin edebilmek için o yavrunun ebeveynlerinin rengini ve soyunu dikkate almanız gerekir. Anne ve baba dominant genlere sahipse, yavrular da onlarla aynı renkte tüylere sahip olacaktır. 

Çekinik genlere sahip bir aileden doğan kedi yavruları ise daha yumuşak tonlara sahip olacaktır. Birden çok beyaz yavru kedi dünyaya getirebilmeleri için, ebeveynlerden en az biri beyaz gen çizgisine sahip olmak zorundadır.

Genetik aktarım

Koyu renk gölgeleri ve çizgileri olan bir ebeveyn, duman rengi yavrulara sahip olabilir. Fakat diğer ebeveynler duman rengi ise, o yavrular desenli olmayacaktır.

İki Renkli ve Himalaya Kedileri

Yalnızca iki renkli ebeveynler yine iki renkli yavrular doğurabilir. Aynı durum colorpoint olarak bilinen Himalaya kedileri için de geçerlidir.

Renkleri Gölgeli ve füme olan kedilerin özellikleri

Gölgeli ve füme tonlardaki kediler, özel türler olarak bilinir. Bu tonlarda bir yavruya sahip olabilmeleri için, anne ve babanın bu özel genlere sahip olmaları gerekmektedir. Ayrıca her ikisinde de baskın gen olmaması gerekir.

Özel kedilerin cinsleri ve tüy renkleri

Genel olarak bazı renkler ve desenler belli ırklarla özdeşleşmiştir. Bunun yanı sıra, seçici üreme ve genel olarak üremenin artması, zaman içerisinde kedilerin tüylerinin ve türlerinin çeşitlenmesine yol açmıştır. Günümüzde birçok ırk saflıklarını kaybetmeden, diğer kedilerin renklerini alabiliyor.

Tek renkli kediler

Tek renkli hayvanlar, tüylerinin diplerinden uçlarına kadar tek bir renge sahiptir. Bu tür kedilerde ise en yaygın olarak; siyah, beyaz, gri, krem, mavi, açık kahve, kızıl, tarçın ve çikolata tonları görülür.

Renkleri homojen olan siyah kedilerin renkleri çoğu zaman tek renk değildir. Mutlaka bazı gölgelere, beyaz noktalara ya da lekelere sahip olurlar.

Çikolata, tarçın, mavi ve gri renkler aslında siyahın dilüsyonlarıdır.

Kızıl ve turuncumsu tüylü kediler aslında tek tip değildir. Fakat kontrollü çapraz üreme sayesinde kızıl görünüme sahip olurlar. Çekinik bir renk olan krem ise kızıl tonların dilüsyonudur.

Kahverengi, koyu kahverengi veya sepya renkli kediler samur olarak da bilinir ve bu renkler çoğunlukla Birman cinsine özeldir.

Beyaz renk tüy, birçok farklı cinste bulunur ve bu renk birden fazla genden kaynaklanır. Ayrıca uzmanlar beyaz tüylü ve mavi gözlü kedilerin, sağırlığa neden olan bir gen taşıdıklarını keşfetmişlerdir.

beyaz yavru kedilerin tüy renkleri

Kedilerin tüy renkleri ve Aguti Geni

Bu gen genellikle kırmızı (tarçın ve kızıl kahve) ve kırmızımsı tonlarda bulunur. Fakat nadir olarak mavi, çikolata, krem, leylak veya gümüş gibi diğer renkteki kedilerde de rastlayabilirsiniz.

Kedilerin tüy renkleri ve Tekir deseni

Tekir deseni, benzer 3 tipe ayrılır ve kahve, mavi, çikolata, tarçın, gümüş, kızıl ve krem rengi tüylü kedilerde bulunabilir.

Kaplumbağa kabuğu deseni

Bu tüy rengi genelde kızıl ve siyah gibi baskın genlerin kombinasyonundan ortaya çıkar. Kaplumbağa kabuğu desenli kedilerde çoğu zaman tekir izleri görülür. Bu sebepten, tüylerinde iki ya da daha fazla renk vardır.

Rengarenk kediler (iki renkli veya çok renkli)

Bu tür renklere sahip yavrular elde etmenin yolu genellikle seçici üremeden ve ebeveynlikten geçer. Bu yüzden geniş bir renk ve cins yelpazesine sahip olmanız gerekir.

  • Stelow, E. A., Bain, M. J., & Kass, P. H. (2016). The Relationship Between Coat Color and Aggressive Behaviors in the Domestic Cat. Journal of Applied Animal Welfare Science. https://doi.org/10.1080/10888705.2015.1081820
  • Ragni, B., & Possenti, M. (1996). Variability of coat-colour and markings system in felis silvestris. Italian Journal of Zoology. https://doi.org/10.1080/11250009609356146