Balina Göç Rotaları 270.000 Yıl Öncesiyle Aynı

2 Aralık 2019
Özellikle de binlerce yıl öncesi ne olduğunu keşfetmek istediğinizde balina göç yollarını incelemek kolay değildir. Ama bazı yumuşakçalar sayesinde bunu şimdi yapabiliyoruz.

Yıllardır diğer hayvanlar gibi balinalar da aynı göç yollarını izleme eğilimi gösterirler.Ancak, bunu her daim yaptıklarından emin olmak bizim için zordur. Bugünlerde bu rotaları değiştirdiklerini gösteren örnekler var. Yeni bir çalışmanın balina göç yollarının yaklaşık 300.000 yıl önceki rota ile aynı olduğunu göstermesi bizim için bu durumu daha da önemli kılmaktadır.

Yumuşakçalar: fosil GPS

Balinaların sıklıkla vücutlarında kıskaç denilen yumuşakçalar bulunur. Bu küçük yaratıklar hayatta kalmak için balinalara sadakat gösteren konuklar gibidirler. Ancak, bu hayvanlarda diğer hayvanlar gibi fosilleşebilirler. Bu fosillerin bazılarını inceleyerek, Kaliforniya Üniversitesi’ndeki araştırmacılar binlerce yıl önce ölen balinaların izini keşfettiler.

Ama bunu tam olarak nasıl yaptılar? Yumuşakçalar, balinaların vücutlarındayken büyümelerini garanti altına almak için kalsiyum karbonat alırlar. Bu durum nerede olursanız olun, su kalitesine işaret eden harika belirtidir. Bunun anlamı, bu küçük yumuşakçaların ev sahibi balinalarının nerede olduğu hakkında bize ipucu verebilmesidir.

Yumuşakçalar, balinaları güvenli bir yaşam alanı olarak ve suda daha fazla besin elde etme ve üreme ve yayılma veya daha iyi bölgelere ulaşım olanağı olarak kullanır.

Okyanusta göç eden balina

Araştırmacılar için belirli bir yumuşakça fosilini belirli bir balina türüyle ilişkilendirmek kolaydır. Çünkü belirli yumuşakça türlerinin belirli balina türlerinde yaşadığını biliyoruz. Bu açıdan bilim insanları kambur ve gri balina gibi bazı meşhur türlerin antik göç yollarını haritalandırabildiler.

Bazı kambur balina gruplarının, Panama sahili boyunca aynı göç yollarını 270.000 yıldır takip ettiklerini kanıtlayabildiler. Bu durum özellikle çok ilginçtir, çünkü bu büyük canlıların iklim değişikliği gibi büyük olaylara nasıl uyum sağlayabileceğini anlamamıza yardımcı olmaktadır.

Kambur balinanın göç yolları

Larry Taylor liderliğinde bir arayan gelen bir araştırma ekibi, yumuşakçaların özelliklerini okumak için çok zaman harcadı. Amaçları, kitlesel balina göçleri hakkında bu şekilde ne tür bilgiler alabileceklerini görmekti.

Bu şekilde bilim adamları, yıllar boyunca balinaların yüzdükleri ortamları incelemek için yaşayan balinalara yapışmış yumuşakçılara bakabileceğimizi zaten biliyorlardı. Bu araştırma ekibi çok benzer bir şey yaptı. Ancak bu durumda, incelemelerini yüz binlerce yıl geriye döndürdüler.

göç eden iki balina

Kambur balinalar 36 tondan fazla gelebilirler ve boyları ise 15 metreyi bulabilmektedir.Bu özellik ise onları dünyadaki en büyük dişsiz balina türlerinden biri yapar. Ayrıca oldukça çeviktirler ve sudan sıçrayabilirler. Erkek kamburlar şarkılar söylerler, bu şarkılar yaklaşık 20 dakika sürer ancak bu şarkıların hangi amaca hizmet ettiklerini bilmiyoruz.

Kambur balinalar, her yıl yaklaşık 24.000 km’lik göç yolunu izlerler. Yaz aylarında ise yiyeceklerinin çoğunu aldıkları soğuk Antarktika sularında yaşarlar. Sıcaklıklar düştükçe yavrularını büyütmek ve üremek için tropikal ve subtropikal bölgelere göç etmeye başlarlar.

Her yıl Kosta Rika ve Panama’da hem kuzey hem de güney yarım küreden kambur balinaların bulunmasının nedeni de budur.

Ayrıca diğer denizlere de göç ederler. Son yıllarda Akdeniz ve Baltık denizlerinde, balina avcılığı yasaklandığından bu yana artan nüfus nedeniyle, sayıları giderek artmaktadır.

Umarız bu yeni çalışma bize onların tüm dünya okyanuslarına yayılmalarına yardımcı olacak bir yol sunar.

Trueman, C. N., & Glew, K. S. J. (2019). Isotopic tracking of marine animal movement. In Tracking Animal Migration with Stable Isotopes (pp. 137-172). Academic Press.